Jak działa swap w Linux i kiedy warto go wyłączyć

Swap w systemie Linux to przestrzeń na dysku używana jako rozszerzenie pamięci RAM. Dzięki niemu system może działać nawet wtedy, gdy pamięć operacyjna jest pełna. Jednak swap nie jest wolny od wad - używanie go wiąże się z ryzykiem spadku wydajności. W tym artykule wyjaśniamy, jak działa swap i kiedy warto go wyłączyć.

Czym jest swap

Swap to obszar dysku (partycja lub plik), który pełni rolę dodatkowej pamięci. Gdy RAM jest zapełniony, system przenosi część nieaktywnych danych do swap. Dzięki temu procesy nie są zabijane z powodu braku pamięci. Wadą jest to, że dysk jest wielokrotnie wolniejszy od RAM.

Jak sprawdzić użycie swap

free -h - pokazuje wykorzystanie RAM i swap
swapon --show - lista aktywnych urządzeń swap
top lub htop - aktualne zużycie pamięci

Parametr swappiness

Swappiness określa, jak chętnie system korzysta ze swap. Wartość od 0 do 100:
0 - używaj swap tylko w ostateczności
60 - domyślne ustawienie w wielu dystrybucjach
100 - przenoś procesy do swap tak często, jak to możliwe

Zmiana parametru:

Kiedy swap jest przydatny

serwery z małą ilością RAM
systemy desktopowe z wieloma aplikacjami
sytuacje, gdy ważniejsza jest stabilność niż wydajność
zabezpieczenie przed nagłym brakiem pamięci

Kiedy warto wyłączyć swap

serwery produkcyjne z dużą ilością RAM
systemy bazodanowe, które wymagają niskich opóźnień
aplikacje czasu rzeczywistego, gdzie swap może powodować lagi
maszyny z szybkim storage NVMe i dużą ilością RAM, gdzie swap jest zbędny

Jak wyłączyć swap

Podsumowanie

Swap może być ratunkiem, gdy RAM jest niewystarczający, ale jego nadmierne użycie prowadzi do spadku wydajności. Kluczem jest dostosowanie parametru swappiness i rozważenie, czy swap jest w ogóle potrzebny. W nowoczesnych serwerach z dużą ilością pamięci często można go całkowicie wyłączyć.