PHP Opcache - jak działa i jak go poprawnie skonfigurować

Każde uruchomienie skryptu PHP wiąże się z parsowaniem kodu i kompilacją do kodu pośredniego (opcode), zanim zostanie on wykonany przez maszynę Zend Engine. To proces kosztowny, który przy dużej liczbie żądań spowalnia aplikację. Opcache rozwiązuje ten problem, buforując skompilowany kod w pamięci RAM. Dzięki temu kolejne żądania wykonują się znacznie szybciej, a serwer obsługuje więcej użytkowników przy tym samym obciążeniu.

W tym artykule omawiamy, jak działa Opcache, jak go włączyć i poprawnie skonfigurować w środowisku produkcyjnym.

Jak działa Opcache

Opcache przechowuje w pamięci RAM skompilowany kod PHP (opcode).
przy pierwszym wywołaniu plik PHP jest parsowany i kompilowany
wynik kompilacji zapisywany jest w pamięci Opcache
kolejne żądania wykonują się bez ponownej kompilacji, co przyspiesza obsługę

Efekty:
krótszy czas odpowiedzi serwera
mniejsze zużycie CPU
obsługa większej liczby żądań przy tym samym sprzęcie

Włączenie Opcache

Opcache jest dostępny w PHP od wersji 5.5 i w nowszych dystrybucjach włączony domyślnie. Aby sprawdzić, czy działa:

Jeśli nie jest aktywny, włącz go w pliku php.ini:

Podstawowa konfiguracja

Najważniejsze parametry w pliku php.ini lub /etc/php/*/mods-available/opcache.ini:

opcache.memory_consumption - ilość pamięci RAM dla bufora (np. 128-512 MB)
opcache.interned_strings_buffer - pamięć dla cache’owania stringów (np. 8-32 MB)
opcache.max_accelerated_files - liczba skompilowanych plików, które mogą być buforowane
opcache.validate_timestamps - sprawdzanie zmian w plikach (1 = włączone)
opcache.revalidate_freq - jak często sprawdzane są zmiany (w sekundach)

Konfiguracja dla środowiska produkcyjnego

W środowisku produkcyjnym warto ograniczyć sprawdzanie zmian plików, aby nie obciążać serwera:

Wtedy zmiany w kodzie wymagają ręcznego restartu PHP-FPM/Apache:

Dodatkowe parametry

opcache.max_wasted_percentage - maksymalna ilość fragmentacji bufora, po której następuje restart cache
opcache.enable_file_override - wymusza używanie plików z cache nawet, jeśli nie istnieją na dysku (optymalizacja)
opcache.save_comments - zachowanie komentarzy w kodzie (potrzebne dla niektórych frameworków i generatorów dokumentacji)

Monitorowanie Opcache

Możesz zainstalować proste GUI do podglądu stanu Opcache:

Dostęp przez przeglądarkę:

Pokazuje m.in. wykorzystanie pamięci, fragmentację i listę skompilowanych plików.

Najlepsze praktyki

przydziel odpowiednio dużo pamięci RAM - zbyt mała spowoduje częste czyszczenie cache
ustaw max_accelerated_files w zależności od liczby plików w aplikacji (Magento, PrestaShop i inne e-commerce wymagają nawet >100k)
w środowisku developerskim zostaw validate_timestamps=1, aby zmiany były widoczne od razu
w produkcji ustaw validate_timestamps=0 i ręcznie restartuj PHP po deployu
monitoruj fragmentację cache i dostosowuj parametry

Podsumowanie

Opcache to jedno z najprostszych, a zarazem najskuteczniejszych narzędzi do przyspieszania aplikacji PHP. Wystarczy kilka linii konfiguracji, aby znacząco zmniejszyć obciążenie serwera i poprawić czas odpowiedzi aplikacji. Poprawnie skonfigurowany Opcache to must-have w każdym środowisku produkcyjnym opartym o PHP.